Tuesday, January 13, 2015

რემბრანდტ ვან რეინი (1606—1669)

rembrandt van reini holandiuri mxatvrobis, kerZod ki amsterdamis skolis udidesi warmomadgenelia. pirvel rigSi rembrandti gaoirCeoda interesebis siRrmiT. igi muSaobda TiTqmis yvela JanrSi.

     daibada q. leidenSi, mewisqvilis ojaxSi. erTi wlis ganmavlobaSi, leidenis universitetSi Seiswavla uZvelesi enebi da miTologia.amis Semdeg, gamoamJRavna ra mxatvrobisadmi midrekileba, miebara cnobil mxatvar listmans, romelmac masze didi gavlena iqonia. rembrandti amsterdamidan kvlav leidenSi brundeba. aq iwyeba misi Semoqmedebis pirveli periodi. am dros misi genia bolomde ar aris gamovlenili.
    misi adrindeli etapis damagvirgvinebeli namuSevaria: "simeoni taZarSi". aq TiTqos Rrublidan SemTxveviT gamosuli mTvaris Suqi anaTebs imas, rac naxatSi pirvelxarisxovania da wyvdiadSi tovebs meorexarisxovans. 
სიმეონი ტაძარში

1631w-s rembrandti kidev erTxel miemgzavreba amsterdamSi. irTavs vinme saskias, mdidari ojaxidan da aq iwyeba misi amsterdamuli periodi, romelic 1640w-mde grZeldeba. am periodSi igi Zlier ixveweba. didi warmateba moutana rembrandts suraTma:"eqim tulpis anatomiis gakveTili". 
es iyo originalurad gadawyvetili jgufuri portretiaxali iyo Suq-Crdilis ganawileba da siRrme. suraTis centrSi TiTqos gvamis mkerdidan amodis kaSkaSa Suqi, rac Svidi eqimis TeTr sayeloebsa da moRuSul saxeebs anaTebs. mervewin wamoweuli eqimi tulpi, leqcias atarebs.rembrandtma moaxerxa da yvela es adamiani erTmaneTTan saerTo saqmiT, interesiT daakavSira, rac kompozicias mTlians xdis.


                                                 ექიმ ტულპის ანატომიის გაკვეთილი

                        
amave periodSi igi mravlad asrulebs Tavisi meuRlis portretebs: 
"saskia floras saxiT",
                        "saskia wiTel qudSi",


"avtoportreti saskiasTan erTad"      

 
es ukanaskneli yvelaze srulyofilia. erTgvari barokaluri elementebi aq rbilad aris gamovlenili
amave periods ekuTvnis: "gardamoxsna", romelic zardamcemia Tavisi emociuri da tragikuli ganwyobiT.

                               გარდამოხსნა


aseve: "isaakis msxverplSewirva"



amis Semdeg rembrandti qmnis Tavis saukeTeso namuSevars: "danaia". qali gamosaxulia zevsTan Sexvedris molodinis momentSi. igi aris qaluri, nazi arseba. arc Tu ise axalgazrda da lamazi. sakmaod individualuri saxiT.
danaia

1640w-dan iwyeba rembrandtis moRvaweobis meore periodi. am dros gardaicvala saskia, Tavad mxatvars ki sazogadoebasTan mouxda konfliqti, "Ramis guSagis" gamo. es suraTi ar aRiqmeboda, rogorc jgufuri portreti, SemkveTebis survilis winaaRmdeg. kargad Cans mxolod ori figura, danarCeni ki cudad. 

ღამის გუშაგი


rembrandtis "wminda ojaxSi" klebulobs garegnuli paTosi ferwera iseTi mdidaria, rom yvelafer ubralos mdidrulad warmogvidgens. 
wminda ojaxi

50-ian wlebSi, anu bolo periodSi mTeli siRrmiT iSleba mxatvris genia. pirvel rigSi igi uars ambobs yvelafer garegnulze, efeqturze. izidavs yovelive sada. amis magaliTia: "qriste emusSi".


ქრისტე ემუსში

qristes saxe zebunebrivi simSvidiT gamoirCeva, xolo kompozicia Zalian klasikuri da sadaa. magram ferwera imdenad Rrmaa, rom cxovelxatuli suraTis misaRebad mTeli datvirTva masze gadadis. 
 metad sainteresoa, mxatvris gviandeli nius interpretacia. misi qalebi kidev ufro nazebi da adamianurni xdebian. mag: "mobanave qali" da "bersabe".  am ukanasknelSi, vxedavT asakSi kargad Sesul qals, momWknari sxeuliT.

მობანავე ქალი

ბერსაბე



rembrandtis Semoqmedebis mwvervals warmoadgens: "uZRebi Svilis dabruneba"

უძღები შვილის დაბრუნება

es aris metad gabeduli kompozicia. mTavari jgufi figurebisa ar aris centrSi. wina planze modis SiSveli, WuWyiani fexebi da gadaxotrili Tavi, romelic funjis ZaliT raRac saocrebadaa gardaqmnili.
 mesame periodSi, rembrandts Seqmnili aqvs uamravi sxvadasxva portreti. cnobilia, rom mas msoflioSi yvelaze meti raodenobis avtoportreti aqvs daxatuli mis bolodroindel portretebs saerTo, mxolod sada kompozicia aqvT. isini ar pozireben, TiTqos fiqrebSi arian wasulni. 

ავტოპორტრეტი
rembrandti iyo aseve yvela drois udidesi grafikosic.cnobilia misi: "sami jvari", sadac, Suq-Crdili CanCqeriviT ecema. 
sami jvari

anda "dedis portreti", sadac igi obobas qseliviT qsovs dedis danaoWebul saxes.
dedis portreti
rembrandt van reini gardaicvala 1669wels.


Sunday, November 30, 2014

მიქელანჯელო ბუონაროტი (1475–1564)

miqelanjelo daibada florenciaSi. igi iyo giraldanios moswavle. miqelanjelos uadresi mowafeobis droindeli namuSevrebia "madona kibesTan" da  "kentavrebis brZola".
მადონა კიბესთან


                                                                                    კენტავრების ბრძოლა

misi namuSevrebi Tavidanve gamoirCeoda emociurobiT da mousvenrobiT. aseve erT-erTi mniSvnelovani nawarmoebia "mTvrali baxusi".    
                                                                                              მთვრალი ბახუსი
pirveli namuSevari sadac gamovlinda misi xelovneba aris pirveli "pieta" anu "RvTismSoblis datireba". aq RvTismSobeli axalgazrdaa, miqelanjelos ar ainteresebs asaki da individualoba. es qandakeba renesansis nimuSia. madona ar gamoxatavs emociebs, TavSekavebulia magram mravlismTqmeli. qandakeba samkuTxedSi zis, rac axasiaTebs renesanss. dRes igi wm. petres taZarSi dgas. 
                                    პიეტა
  pietas Semdeg miqelanjelo qmnis ramodenime madonas:" madona piti", "briuglis madona". amave periodis bolos igi qmnis "daviTs", romelic florencielebis simpatiebs imsaxurebs rac Cans iqidan, rom "daviTi" gamosaxes donatelom da verokiomac. 


                                      დავითი
maTi "daviTebi" simaRliT 5 m-mdea, miqelanjelosi ki giganturi, es qandakeba man gamokveTa erTi qvidan,sruliad martom, 2 weliwadSi. am dros is 30 wlisa iyo. 

1507w mqelanjelos SemoqmedebaSi iwyeba axali etapi. mas iwveven romSi, papis akldamis asagebad, magram Semdeg papma gadaifiqra da mas axali davaleba misca: mxatvars unda moexata siqstis kapelis Weri. 
სიქსტის კაპელა
am samuSaom 4weli gastana. man Tematikad airCia bibliuri siuJetebi da personaJebi. centralur zols qmnis 9 kompozicia. aqedan sami "samyaros Seqmna", sami "adamTan dakavSirebuli", da samic noesTan. oTxi kompozicia danarCen xuTTan SedarebiT pataraa. am kompoziciebs Soris aris moTavsebuli monebis figurebi aqeT-iqiT samkuTxedebSi ki winaswarmetyvelTa figurebi.


 


kompoziciebis Seqmna daiwyo bolodan-noedan.danarCeni 6 kompozicia meti monumenturobiT gamoirCeva, radgan miqelanjelom SeniSna, rom mravali figura awvrilmanebda mas. miqelanjelos mier Seqmnil adamis figuraSi
sWarbobs sigane rac saWiroa calkeuli normebis gamosavlenad, adamis sxeulSi yvelaferi aqcentirebulia.

ადამის დაბადება

winaswarmetyvelTagan yvelaze nazi da qaluria delfori. 

delfori

mogvianebiT man papis akldamisTvis Seqmna "mose" da "ajanyebuli mona".
 


amperiodSi miqelanjelos SemoqmedebaSi matulobs dramatizmi. figurebi sivrceSi aRqmas moiTxoven, igi aRar aprialebs maT, mis figurebs xSirad saWrisis kvalic etyobaT. amiT ufro vlindeba qvis specifika.  aq TiTqos Cans Widili adamiansa da qvas Soris. miqelanjelo maRali klasikidan barokomde midis. amgvar Semoqmedebas Cven veRar vixilavT me-19s mde.
 20-ian wlebSi miqelanjelom daasrula mravalferovani sinTezis nimuSi __"mediCebis kapela". san_lorencos eklesiasTan. kapela iyofa sam registrad: pirveli zoli datvirTulia   skulpturebiT, meore zolSi mxolod fanjrebi da arqivoltebi gamoiyofa, mesame zoli ki sruli gluvi TaRedia. dasavleTis kedelTan dgas "madona yrmiT".

es madona danarCen madonebze metadaa daxvewili. mis zedapirze aqacaa saWrisis kvali.  am ansablis mTavari nawilia mediCebis qandakebebi. lorencos da julianos qandakebebi TiTqos gaWedilia CarCoSi rac aZlierebs emocias. maT fexebTan aris wamowolili kidev or-ori   qandakeba,simboluri datvirTviT. lorencosTan: "dila da saRamo", julianosTan "dRe da Rame".  lorencos da julianos qandakebebs ar SeiZleba ewodos portretebi. miqelanjelos ar ainteresebda individualuri niSnebi.



 
30-ian wlebSi iwyeba  misi Semoqmedebis gviani periodi. am dros igi ukve gadadis barokoSi. am periodisaa misi "brutusis Tavi". 
es aris istoriuli piris portreti, romelic ganasaxierebs tiraniis winaaRmdeg mebrZol adamians. erTi SexedviT TiTqos mSvidia magram Tavis energiul motrialebaSi nervuli momenti Cans.

gansakuTrebiT mniSvnelovania bolo sami pieta. pirveli pieta - florenciuli pieta -  iyo maneruli. am pietaSi mas iosebis saxiT gamosaxuli hyavs sakuTari Tavi. 

meore pieta. _pieta palestrina, Sesrulebuli manerulobis gareSe. 

 xolo misi mesame pita - rondaninis pieta -  Sedevria.


igi Zlier gavs Tanamedrove qandakebas da saocrad gamoxatavs Sinagan tkivils. 

30-ian wlebSi man kvlav moxata siqstis kapela ,"gankiTxvis dRiT". axla ukve ferweraSic Cans misi winsvla ramdenadac plafonis freskebi mSvidia, imdenad qaosuria gankiTxvis dRe. aq gamoyofilia qristes figura, originalurobis gamo uwverulvaSod. misgan marcxniv arian codvilni, marjvniv cxonebulni. marcxena mxare TiTqos qveviT eSveba, marjvena ki zeviT miiwevs. amitom   freska TiTqos trialebs. amave freskaze miqelanjelom gamoxata sakuTari mteri, codvilis saxiT romelsac xelSi adamianis tyavi uWiravs. es tyavi avtoportretia.



   30 ian wlebSi man Seasrula kapitoliumis moedani. garSemo sami SenobiT.    moednis centrSi dgas markus avreliusis qandakeba, romauli periodisa.
   miqelanjelos ekuTvnis lorencos biblioTeka da vatikanis wm. petres    taZari, msoflios grandiozuli nageboba.

ლეონარდო და ვინჩი (1452-1519)

leonardo daibada kvatroCentos droSi, misi maswavlebeli iyo cnobili mxatvari verokio (daviTis avtori). vazaris gadmocemiT 14 wlis leonardom verokios "naTlisRebaSi" Seasrula angelozis figura. leonardos adreuli namuSevari "xarebac" kvatroCentos miekuTvneba. 80-iani wlebis dasawyisSi, igi qmnis "madona benuas". aq proporciebi darRveulia, magram leonardos stili ukve moCans. misi Semdgomi namuSevrebia: "wm. ieronimi" da "mogvTa Tayvaniscema". aq gamokveTilia wina plani samkuTxedis saxiT. 1483 wels igi iwyebs Tavis cnobil "madona mRvimeSi"-s.
Amadona mRvimeSi
da 1494 wels asrulebs mas. es namuSevari iTvleba maRali renesansis pirvel nimuSad. aq gansakuTrebiT efeqturia madonas saxe da misi orive xelis mtevani. 90-iani wlebis dasawyisSi man Seasrula "madona lita"
madona lita
amave periodSi ki mogvianebiT, Seqmna "CeCilia galerani" igive "qali siasamuriT", miuxedavad kvatroCentos niSnebisa es sruliad axleburi portretia.
qali siasamuriT

umniSvnelovanesi namuSevaria misi freska "saidumlo seroba" santa maria dela gracias monastris satrapezoSi.
saidumlo seroba

am namuSevarSi mTeli ZaliT gamovlinda leonardos axleburi gaazreba renesansisa. es misi reformaa. "saidumlo seroba"  Seqmnili aqvT aseve kastalios da girlandaos. leonardos da maT namuSevrebs Soris is gansxvavebaa, rom leonardos naxatSi marTlac xdeba raRac saidumlo, amaRelvebeli. aq qristes ar sWirdeba Zebna. gamovlenilia misi mniSvneloba. igi erTaderTi garegnulad mSvidi figuraa. mociqulebi ganawilebulebi arian 4 jgufad. TiToSi gamosaxulia sam-sami maTgani. qristes figura TviTon qmnis samkuTxeds, yoveli sami mociquli ki calke samkuTxeds warmoadgens. iuda gamorCeulia imiT, rom erTaderTi eyrdnoba magidas. xelSi qisa ukavia da saxe Savi feris aqvs. TavSi da boloSi mociqulTa figurebi ketaven kompozicias. yvela figura ukavSirdeba erTmaneTs. saerTo jamSi viRebT suraTs, romelzec erTdroulad mimdinareobs CoCqolic da Tan SeCerebulia. aq pirvelad ganxorcielda me-16-e saukunis didi xuroTmoZRvris da Teoretikosis leon abatista albertis moTxovna: "kargi mxatvruli nawarmoebi aris is, rasac verafers miumateb da ver moakleb"

aseve erT-erTi gamorCeuli namuSevaria: "mona liza"
"mona lizaSi" bevri igive xerxia gamoyenebuli, rac "qali siasamurSi". magram bevri ram axalia. wina planze samkuTxedSi Casmuli figura, ukana planze bindiT moculi peizaJi. jokondas saxe mravlismTqmelia, misi Rimili ki idumali. igi arc daWimulia, arc moSvebuli. erTdroulad Tbilicaa da inteleqtualic. masSi yvelaferi ganzogadebulia: arc erTi naoWi saxeze, frCxilic ki ar Cans TiTze. erTgvari kvatroCentos niSnebi aRiniSneba fonze, magram es Zlir uxdeba naxats. jokonda Seiqmna 1503w-s.