Sunday, November 30, 2014

მიქელანჯელო ბუონაროტი (1475–1564)

miqelanjelo daibada florenciaSi. igi iyo giraldanios moswavle. miqelanjelos uadresi mowafeobis droindeli namuSevrebia "madona kibesTan" da  "kentavrebis brZola".
მადონა კიბესთან


                                                                                    კენტავრების ბრძოლა

misi namuSevrebi Tavidanve gamoirCeoda emociurobiT da mousvenrobiT. aseve erT-erTi mniSvnelovani nawarmoebia "mTvrali baxusi".    
                                                                                              მთვრალი ბახუსი
pirveli namuSevari sadac gamovlinda misi xelovneba aris pirveli "pieta" anu "RvTismSoblis datireba". aq RvTismSobeli axalgazrdaa, miqelanjelos ar ainteresebs asaki da individualoba. es qandakeba renesansis nimuSia. madona ar gamoxatavs emociebs, TavSekavebulia magram mravlismTqmeli. qandakeba samkuTxedSi zis, rac axasiaTebs renesanss. dRes igi wm. petres taZarSi dgas. 
                                    პიეტა
  pietas Semdeg miqelanjelo qmnis ramodenime madonas:" madona piti", "briuglis madona". amave periodis bolos igi qmnis "daviTs", romelic florencielebis simpatiebs imsaxurebs rac Cans iqidan, rom "daviTi" gamosaxes donatelom da verokiomac. 


                                      დავითი
maTi "daviTebi" simaRliT 5 m-mdea, miqelanjelosi ki giganturi, es qandakeba man gamokveTa erTi qvidan,sruliad martom, 2 weliwadSi. am dros is 30 wlisa iyo. 

1507w mqelanjelos SemoqmedebaSi iwyeba axali etapi. mas iwveven romSi, papis akldamis asagebad, magram Semdeg papma gadaifiqra da mas axali davaleba misca: mxatvars unda moexata siqstis kapelis Weri. 
სიქსტის კაპელა
am samuSaom 4weli gastana. man Tematikad airCia bibliuri siuJetebi da personaJebi. centralur zols qmnis 9 kompozicia. aqedan sami "samyaros Seqmna", sami "adamTan dakavSirebuli", da samic noesTan. oTxi kompozicia danarCen xuTTan SedarebiT pataraa. am kompoziciebs Soris aris moTavsebuli monebis figurebi aqeT-iqiT samkuTxedebSi ki winaswarmetyvelTa figurebi.


 


kompoziciebis Seqmna daiwyo bolodan-noedan.danarCeni 6 kompozicia meti monumenturobiT gamoirCeva, radgan miqelanjelom SeniSna, rom mravali figura awvrilmanebda mas. miqelanjelos mier Seqmnil adamis figuraSi
sWarbobs sigane rac saWiroa calkeuli normebis gamosavlenad, adamis sxeulSi yvelaferi aqcentirebulia.

ადამის დაბადება

winaswarmetyvelTagan yvelaze nazi da qaluria delfori. 

delfori

mogvianebiT man papis akldamisTvis Seqmna "mose" da "ajanyebuli mona".
 


amperiodSi miqelanjelos SemoqmedebaSi matulobs dramatizmi. figurebi sivrceSi aRqmas moiTxoven, igi aRar aprialebs maT, mis figurebs xSirad saWrisis kvalic etyobaT. amiT ufro vlindeba qvis specifika.  aq TiTqos Cans Widili adamiansa da qvas Soris. miqelanjelo maRali klasikidan barokomde midis. amgvar Semoqmedebas Cven veRar vixilavT me-19s mde.
 20-ian wlebSi miqelanjelom daasrula mravalferovani sinTezis nimuSi __"mediCebis kapela". san_lorencos eklesiasTan. kapela iyofa sam registrad: pirveli zoli datvirTulia   skulpturebiT, meore zolSi mxolod fanjrebi da arqivoltebi gamoiyofa, mesame zoli ki sruli gluvi TaRedia. dasavleTis kedelTan dgas "madona yrmiT".

es madona danarCen madonebze metadaa daxvewili. mis zedapirze aqacaa saWrisis kvali.  am ansablis mTavari nawilia mediCebis qandakebebi. lorencos da julianos qandakebebi TiTqos gaWedilia CarCoSi rac aZlierebs emocias. maT fexebTan aris wamowolili kidev or-ori   qandakeba,simboluri datvirTviT. lorencosTan: "dila da saRamo", julianosTan "dRe da Rame".  lorencos da julianos qandakebebs ar SeiZleba ewodos portretebi. miqelanjelos ar ainteresebda individualuri niSnebi.



 
30-ian wlebSi iwyeba  misi Semoqmedebis gviani periodi. am dros igi ukve gadadis barokoSi. am periodisaa misi "brutusis Tavi". 
es aris istoriuli piris portreti, romelic ganasaxierebs tiraniis winaaRmdeg mebrZol adamians. erTi SexedviT TiTqos mSvidia magram Tavis energiul motrialebaSi nervuli momenti Cans.

gansakuTrebiT mniSvnelovania bolo sami pieta. pirveli pieta - florenciuli pieta -  iyo maneruli. am pietaSi mas iosebis saxiT gamosaxuli hyavs sakuTari Tavi. 

meore pieta. _pieta palestrina, Sesrulebuli manerulobis gareSe. 

 xolo misi mesame pita - rondaninis pieta -  Sedevria.


igi Zlier gavs Tanamedrove qandakebas da saocrad gamoxatavs Sinagan tkivils. 

30-ian wlebSi man kvlav moxata siqstis kapela ,"gankiTxvis dRiT". axla ukve ferweraSic Cans misi winsvla ramdenadac plafonis freskebi mSvidia, imdenad qaosuria gankiTxvis dRe. aq gamoyofilia qristes figura, originalurobis gamo uwverulvaSod. misgan marcxniv arian codvilni, marjvniv cxonebulni. marcxena mxare TiTqos qveviT eSveba, marjvena ki zeviT miiwevs. amitom   freska TiTqos trialebs. amave freskaze miqelanjelom gamoxata sakuTari mteri, codvilis saxiT romelsac xelSi adamianis tyavi uWiravs. es tyavi avtoportretia.



   30 ian wlebSi man Seasrula kapitoliumis moedani. garSemo sami SenobiT.    moednis centrSi dgas markus avreliusis qandakeba, romauli periodisa.
   miqelanjelos ekuTvnis lorencos biblioTeka da vatikanis wm. petres    taZari, msoflios grandiozuli nageboba.

No comments:

Post a Comment