მიქელანჯელო ბუონაროტი (1475–1564)

miqelanjelo daibada florenciaSi. igi iyo giraldanios moswavle. miqelanjelos uadresi mowafeobis droindeli namuSevrebia "madona kibesTan" da  "kentavrebis brZola".

მადონა კიბესთან

                                                                                    კენტავრების ბრძოლა

misi namuSevrebi Tavidanve gamoirCeoda emociurobiT da mousvenrobiT. aseve erT-erTi mniSvnelovani nawarmoebia "mTvrali baxusi".    

                                                                                              მთვრალი ბახუსი

pirveli namuSevari sadac gamovlinda misi xelovneba aris pirveli "pieta" anu "RvTismSoblis datireba". aq RvTismSobeli axalgazrdaa, miqelanjelos ar ainteresebs asaki da individualoba. es qandakeba renesansis nimuSia. madona ar gamoxatavs emociebs, TavSekavebulia magram mravlismTqmeli. qandakeba samkuTxedSi zis, rac axasiaTebs renesanss. dRes igi wm. petres taZarSi dgas. 

                                    პიეტა

  pietas Semdeg miqelanjelo qmnis ramodenime madonas:" madona piti", "briuglis madona". amave periodis bolos igi qmnis "daviTs", romelic florencielebis simpatiebs imsaxurebs rac Cans iqidan, rom "daviTi" gamosaxes donatelom da verokiomac. 

                                      დავითი

maTi "daviTebi" simaRliT 5 m-mdea, miqelanjelosi ki giganturi, es qandakeba man gamokveTa erTi qvidan,sruliad martom, 2 weliwadSi. am dros is 30 wlisa iyo. 

1507w mqelanjelos SemoqmedebaSi iwyeba axali etapi. mas iwveven romSi, papis akldamis asagebad, magram Semdeg papma gadaifiqra da mas axali davaleba misca: mxatvars unda moexata siqstis kapelis Weri. 

სიქსტის კაპელა

am samuSaom 4weli gastana. man Tematikad airCia bibliuri siuJetebi da personaJebi. centralur zols qmnis 9 kompozicia. aqedan sami "samyaros Seqmna", sami "adamTan dakavSirebuli", da samic noesTan. oTxi kompozicia danarCen xuTTan SedarebiT pataraa. am kompoziciebs Soris aris moTavsebuli monebis figurebi aqeT-iqiT samkuTxedebSi ki winaswarmetyvelTa figurebi.

 

                  

kompoziciebis Seqmna daiwyo bolodan-noedan.danarCeni 6 kompozicia meti monumenturobiT gamoirCeva, radgan miqelanjelom SeniSna, rom mravali figura awvrilmanebda mas. miqelanjelos mier Seqmnil adamis figuraSi
sWarbobs sigane rac saWiroa calkeuli normebis gamosavlenad, adamis sxeulSi yvelaferi aqcentirebulia.

ადამის დაბადება

winaswarmetyvelTagan yvelaze nazi da qaluria delfori. 

delfori

mogvianebiT man papis akldamisTvis Seqmna "mose" da "ajanyebuli mona".

 

amperiodSi miqelanjelos SemoqmedebaSi matulobs dramatizmi. figurebi sivrceSi aRqmas moiTxoven, igi aRar aprialebs maT, mis figurebs xSirad saWrisis kvalic etyobaT. amiT ufro vlindeba qvis specifika.  aq TiTqos Cans Widili adamiansa da qvas Soris. miqelanjelo maRali klasikidan barokomde midis. amgvar Semoqmedebas Cven veRar vixilavT me-19s mde.

 20-ian wlebSi miqelanjelom daasrula mravalferovani sinTezis nimuSi __"mediCebis kapela". san_lorencos eklesiasTan. kapela iyofa sam registrad: pirveli zoli datvirTulia   skulpturebiT, meore zolSi mxolod fanjrebi da arqivoltebi gamoiyofa, mesame zoli ki sruli gluvi TaRedia. dasavleTis kedelTan dgas "madona yrmiT".

es madona danarCen madonebze metadaa daxvewili. mis zedapirze aqacaa saWrisis kvali.  am ansablis mTavari nawilia mediCebis qandakebebi. lorencos da julianos qandakebebi TiTqos gaWedilia CarCoSi rac aZlierebs emocias. maT fexebTan aris wamowolili kidev or-ori   qandakeba,simboluri datvirTviT. lorencosTan: "dila da saRamo", julianosTan "dRe da Rame".  lorencos da julianos qandakebebs ar SeiZleba ewodos portretebi. miqelanjelos ar ainteresebda individualuri niSnebi.

 

30-ian wlebSi iwyeba  misi Semoqmedebis gviani periodi. am dros igi ukve gadadis barokoSi. am periodisaa misi "brutusis Tavi". 

es aris istoriuli piris portreti, romelic ganasaxierebs tiraniis winaaRmdeg mebrZol adamians. erTi SexedviT TiTqos mSvidia magram Tavis energiul motrialebaSi nervuli momenti Cans.

gansakuTrebiT mniSvnelovania bolo sami pieta. pirveli pieta - florenciuli pieta -  iyo maneruli. am pietaSi mas iosebis saxiT gamosaxuli hyavs sakuTari Tavi. 

meore pieta. _pieta palestrina, Sesrulebuli manerulobis gareSe. 

 xolo misi mesame pita - rondaninis pieta -  Sedevria.

igi Zlier gavs Tanamedrove qandakebas da saocrad gamoxatavs Sinagan tkivils. 

30-ian wlebSi man kvlav moxata siqstis kapela ,"gankiTxvis dRiT". axla ukve ferweraSic Cans misi winsvla ramdenadac plafonis freskebi mSvidia, imdenad qaosuria gankiTxvis dRe. aq gamoyofilia qristes figura, originalurobis gamo uwverulvaSod. misgan marcxniv arian codvilni, marjvniv cxonebulni. marcxena mxare TiTqos qveviT eSveba, marjvena ki zeviT miiwevs. amitom   freska TiTqos trialebs. amave freskaze miqelanjelom gamoxata sakuTari mteri, codvilis saxiT romelsac xelSi adamianis tyavi uWiravs. es tyavi avtoportretia.

   30 ian wlebSi man Seasrula kapitoliumis moedani. garSemo sami SenobiT.    moednis centrSi dgas markus avreliusis qandakeba, romauli periodisa.

   miqelanjelos ekuTvnis lorencos biblioTeka da vatikanis wm. petres    taZari, msoflios grandiozuli nageboba.

ლეონარდო და ვინჩი (1452-1519)

leonardo daibada kvatroCentos droSi, misi maswavlebeli iyo cnobili mxatvari verokio (daviTis avtori). vazaris gadmocemiT 14 wlis leonardom verokios "naTlisRebaSi" Seasrula angelozis figura. leonardos adreuli namuSevari "xarebac" kvatroCentos miekuTvneba. 80-iani wlebis dasawyisSi, igi qmnis "madona benuas". aq proporciebi darRveulia, magram leonardos stili ukve moCans. misi Semdgomi namuSevrebia: "wm. ieronimi" da "mogvTa Tayvaniscema". aq gamokveTilia wina plani samkuTxedis saxiT. 1483 wels igi iwyebs Tavis cnobil "madona mRvimeSi"-s.

Amadona mRvimeSi

da 1494 wels asrulebs mas. es namuSevari iTvleba maRali renesansis pirvel nimuSad. aq gansakuTrebiT efeqturia madonas saxe da misi orive xelis mtevani. 90-iani wlebis dasawyisSi man Seasrula "madona lita"

madona lita

amave periodSi ki mogvianebiT, Seqmna "CeCilia galerani" igive "qali siasamuriT", miuxedavad kvatroCentos niSnebisa es sruliad axleburi portretia.

qali siasamuriT

umniSvnelovanesi namuSevaria misi freska "saidumlo seroba" santa maria dela gracias monastris satrapezoSi.

saidumlo seroba

am namuSevarSi mTeli ZaliT gamovlinda leonardos axleburi gaazreba renesansisa. es misi reformaa. "saidumlo seroba"  Seqmnili aqvT aseve kastalios da girlandaos. leonardos da maT namuSevrebs Soris is gansxvavebaa, rom leonardos naxatSi marTlac xdeba raRac saidumlo, amaRelvebeli. aq qristes ar sWirdeba Zebna. gamovlenilia misi mniSvneloba. igi erTaderTi garegnulad mSvidi figuraa. mociqulebi ganawilebulebi arian 4 jgufad. TiToSi gamosaxulia sam-sami maTgani. qristes figura TviTon qmnis samkuTxeds, yoveli sami mociquli ki calke samkuTxeds warmoadgens. iuda gamorCeulia imiT, rom erTaderTi eyrdnoba magidas. xelSi qisa ukavia da saxe Savi feris aqvs. TavSi da boloSi mociqulTa figurebi ketaven kompozicias. yvela figura ukavSirdeba erTmaneTs. saerTo jamSi viRebT suraTs, romelzec erTdroulad mimdinareobs CoCqolic da Tan SeCerebulia. aq pirvelad ganxorcielda me-16-e saukunis didi xuroTmoZRvris da Teoretikosis leon abatista albertis moTxovna: "kargi mxatvruli nawarmoebi aris is, rasac verafers miumateb da ver moakleb"

aseve erT-erTi gamorCeuli namuSevaria: "mona liza"

"mona lizaSi" bevri igive xerxia gamoyenebuli, rac "qali siasamurSi". magram bevri ram axalia. wina planze samkuTxedSi Casmuli figura, ukana planze bindiT moculi peizaJi. jokondas saxe mravlismTqmelia, misi Rimili ki idumali. igi arc daWimulia, arc moSvebuli. erTdroulad Tbilicaa da inteleqtualic. masSi yvelaferi ganzogadebulia: arc erTi naoWi saxeze, frCxilic ki ar Cans TiTze. erTgvari kvatroCentos niSnebi aRiniSneba fonze, magram es Zlir uxdeba naxats. jokonda Seiqmna 1503w-s.